Bir arkadaşımla özürsüz olarak oruç tutmamanın 60 gün ceza orucu tutmayı gerektirip gerektirmeyeceği konusunda bir uzlaşmaya varamadık. Onun için ben internetten araştırmaya ve diyanete sorup doğru cevabını almaya karar verdim. Diyanete yazdığım mailin cevabını halen alamadım ama yaptığım araştırmaların sonunda bulduklarımı sizlerle paylaşmaya karar verdim. (Not: Diyanetten gelen cevabı yazının en sonuna ekledim.)
Ben geçenlerde 1 gün, uykusuzluk ve orucun birleşmesi ile fazlasıyla verimsiz olmamdan dolayı bol bol kahve içmem gereken bir gün oruç tutmadım. Benim bildiğim; tutulmayan günler için ramazandan sonra aynı gün sayısı kadar kaza orucu tutmak gerekiyor, ama arkadaşımın dediğine göre 60 gün ceza orucu tutmak gerekiyor.

Yaptığım araştırmalarda

ORUÇ İBADETİNDE KAZA VE KEFFARET NEDİR?

Kaza: Bozulan orucun yerine gününe gün oruç tutmaktır. Özürsüz olarak
Ramazan ayında oruç tutmamak hem günahtır hem de cezası vardır. Ancak
bir kimse aşağıdaki durumlarda Ramazan orucunu tutmayabilir, veya
başlamış olduğu orucu bozabilir.

Ancak sonradan ilk fırsatta tutamadığı oruçları kaza etmesi gerekir.
Ramazan orucunu başka zamanda tutmayı gerektirebilecek özürler
şunlardır:

1- Hastalık: Bir hasta oruç tuttuğu takdirde hastalığının artmasından
veya uzamasından korkarsa oruç tutmayabilir. Hastalığı iyileşince
tutamadığı oruçları kaza eder. Hastaya bakan kimse de böyledir.

2- Yolculuk: Ramazan ayında yaklaşık 90 km. mesafeye yolculuğa çıkan
kimse oruç tutmayabilir. Yolculuk hali bitince tutmadığı günleri kaza
eder. Oruç tutmasında bir güçlük yoksa yolcunun oruç tutması daha
hayırlıdır.

3- Zor görmek: Orucu bozmak için ölümle veya vücuduna bir zarar verilmekle tehdit edilen kimse orucunu bozabilir. Bozduğu orucunu sonra kaza eder.

4- Gebe ve Emzikli Olmak: Gebe veya emzikli olan bir kadın, oruç tuttuğu takdirde kendisine veya çocuğuna bir zarar

geleceğinden korkarsa oruç tutmayabilir. Gebelik veya emziklilik hali sona erince tutamadığı günleri kaza eder.

5- Şiddetli Açlık ve Susuzluk: Oruçlu bir kimse açlık veya susuzluk
sebebiyle aklının bozulmasından veya vücuduna ciddî bir zarar
geleceğinden korkarsa, orucunu bozabilir. Sonra uygun bir zamanda
tutamadığı oruçları kaza eder.

6- Yaşlılık ve Düşkünlük: Vücudu günden güne düşen ve oruca dayanamayan iyice ihtiyarlamış olan kimseler oruç tutmayabilir. Bunlar sonradan da orucu kaza edemiyecekleri için tutamadıkları her günün orucunun yerine fidye verirler. İyileşme ümidi olmayan hastalar da böyledir. Yani onlar da tutamadıkları her bir Ramazan orucu için fidye verirler.

şeklinde bir açıklama var. Özürsüz olarak oruç tutmamak günahtır ve cezası vardır deniyor. Bu yazıdan cezanın ne olduğu tam anlaşılmıyor. Bunun için yazının devamına da bakmak lazım.

Keffaret Nedir?

Keffaret: Ramazan ayında tutulan orucun, mazeretsiz olarak bile bile bozulmasının cezasıdır. Bozulan bir gün orucun yerine iki kameri ay veya altmış gün peşpeşe oruç tutmak demektir. Ayrıca bozulan orucun da kaza edilmesi gerekir.

Aynı Ramazanda veya değişik Ramazan aylarında birkaç defa keffareti gerektirecek şekilde orucunu bozan kimseye bunların hepsi için bir keffaret orucu yeterli olur. Ancak keffareti yerine
getirdikten sonra yine kasten orucunu bozarsa bundan dolayı da ayrıca keffaret gerekir. Yaşlı veya hasta olup keffaret orucunu tutamıyanlar altmış fakire bir günde 60 fidye veya 60 günde bir fakire birer fidye verirler.

Keffaret’ın açıklamasında sadece orucunu bilerek bozulmasından bahsedilmiş. Yani özürsüz oruç tutmamanın cezasının ne olduğunu halen bulabilmiş değiliz. Bu durumda başka kaynaklara bakma ihtiyacı duydum. Din konusunda diyanet’in sitesinden başka kaynakların dediklerine aslında çok fazla kulak asmam. Bu kaynakların doğruluklarını kontrol edebilecek bir mekanizma olmadığı için sadece bilgi olarak buraya yazacağım. Bunun dışında diyanet işlerine bir mail atarak sorumu da sordum. Cevap genelde 2-3 gün içinde geliyor. Cevap gelince o cevabı da burada yayınlayacağım.

http://www.ravda.net/ramazan/oruckefareti.htm adresindeki sayfada

“Ramazanda mazeretsiz oruç tutmamak haramdır, büyük
günahtır. Önce, tutulmayan oruçlar için tövbe edilir. Sonra gününe gün, yani kaç
gün tutulmamışsa o kadar gün kaza orucu tutulur. Bir kimse, Ramazan ayında 30
gün oruç tutamasa, tutamadığı gün kadar kaza orucu tutar. Bu oruçlara kefaret
gerekmez. Kefaret, oruç tutmamanın değil, niyetli iken Ramazan orucunu kasten
bozmanın cezasıdır.”

deniliyor. Eğer burada anlatılanlar doğruysa benim bildiğim de bu şekilde.

Türkiye gazetesinde bir yazıda da

“
Ramazan-ı şerifte, oruç tutmak çok sevaptır. Özürsüz oruç tutmamak
büyük günahtır. Hadis-i şerifte, (Özürsüz, Ramazanda bir gün oruç
tutmayan, bunun yerine bütün yıl boyu oruç tutsa, Ramazandaki o bir
günkü sevaba kavuşamaz) buyuruldu. (Tirmizi)

Ama dini bir mazeret varsa oruç tutmamak günah olmaz. “

şeklinde bir açıklama geçiyor.

Süleymaniye vakfı diye bir web sitesinde şu şekilde bir ibare var;
http://www.suleymaniyevakfi.org/modules/fetvalar/index.php?cat_id=96#263

“Bir müslüman Ramazan günü oruca niyet etmemiş olsa, akşama kadar bir şeyler yiyip içebilir mi?
Hasta yolcu ve ileri yaşlılık durumunda olduğu için oruç tutamayacak
durumda olanlar oruç tutamıyorlarsa oruca niyet etmezler. O gün onlar
için oruçlulara yasak olan şeyler yasak değildir. Ama böyle bir özrü
olmadığı halde oruca niyet etmemiş olanlar niyet vaktini geçirmişlerse
artık o gün akşama kadar bir şey yiyip içemezler. Diğer oruçlular gibi
bir şey yemeden beklemeleri uygun olur.Bazılarının oruç tutmamak için akşamdan niyet etmedikleri görülmektedir. Bu davranış haramdır. Allah’a karşı isyan sayılır.”

Haber7′deki bir yazıda da şu şekilde bir yorum var;
http://www.haber7.com/artikel.php?artikel_id=135380

“S. Bir kimse, sağlıklı ve sıhhatli bir halde iken oruç tutmamışsa, onun için kaza mı yoksa kefaret mi gerekir? C. Sağlığı ve sıhhati yerinde olduğu halde oruç tutmamak büyük
günahlardandır. Ramazan ayının girmiş olmasını, mazereti olmayan her
Müslüman için oruç tutmanın sebebi sayan bazı alimler, tutmayanların
üzerine kefaret gerektiği kanaatindedirler. Ancak fakihlerin büyük
çoğunluğu böyle bir kimsenin kefaret değil, gününe gün kaza tutması
gerektiğini ifade etmişlerdir ve fetva da bu veçhile verilmiştir.”

Sonuç olarak görüşler farklı farklı olsa da sanırım en doğru sonuç diyanetten gelecek cevapta belli olacak. Habet7′deki cevap aslında bu farklı görüşleri destekler nitelikte ama dediğim gibi diyanet dışındaki sitelere çok güvenmemek lazım.

Diyanetten az önce cevap geldi.

” Sayın Hüseyin Gömleksizoğlu